Uşaqlarda EEQ: nə vaxt lazımdır, necə keçir, hazırlıq

EEQ beyin hüceyrələrinin elektrik fəaliyyətini başa qoyulan kiçik elektrodlarla qeyd edən ağrısız müayinədir. O, beynin «quruluşunu» yox (bunun üçün MRT var), «işini» göstərir. Uşaq nevrologiyasında EEQ-nin əsas yeri qıcolma və epilepsiya ilə bağlıdır; bir çox başqa vəziyyətdə isə EEQ nə diaqnoz qoyur, nə müalicəni dəyişir. Məhz buna görə EEQ «hər ehtimala qarşı» deyil, göstərişlə çəkilməlidir.

Nə vaxt göstərişdir

Qızdırmasız ilk qıcolma — beynəlxalq praktika standartına görə EEQ müayinənin standart hissəsidir
Epilepsiya diaqnozunun dəqiqləşdirilməsi, tutma tipinin və sindromun müəyyən edilməsi
Təkrarlanan «dalıb qalma» epizodları (absans şübhəsi)
Yuxuda qeyri-adi hərəkət epizodları
Müalicəyə nəzarət və dərmanın dayandırılması qərarı
Qeyri-epileptik halı epilepsiyadan ayırmaq çətin olduqda (video-EEQ)
Nitq və bacarıqların qəfil itirilməsi (reqres)

Nə vaxt rutin göstəriş deyil

Sadə febril qıcolma — Amerika Pediatriya Akademiyasının tövsiyəsinə görə sağlam uşaqda EEQ lazım deyil
Tipik miqren və gərginlik baş ağrısı
DEHB, tiklər, kəkələmə, inkişaf geriliyi (qıcolma şübhəsi yoxdursa)
Bayılma, gecə qorxuları, titrəmə tutmaları, yuxu mioklonusu — tipik olduqda

Niyə vacibdir: sağlam uşaqlarda da EEQ-də kiçik dəyişikliklər ola bilər. Geniş kohort tədqiqatında «epilepsiya» kimi qeydə alınmış diaqnozların üçdə biri yanlış çıxıb və bunların arasında başqa səbəbdən çəkilmiş EEQ-lərə əsaslanan diaqnozlar var. Normal EEQ epilepsiyanı istisna etmir, «dəyişikliyi olan» EEQ isə özlüyündə epilepsiya demək deyil; diaqnoz klinik mənzərəyə əsaslanır.

Növləri

Rutin (oyaq) EEQ: 20–30 dəqiqə; uşaq oturur və ya uzanır, gözlərini açıb-bağlayır, dərin nəfəs alır (hiperventilyasiya), işıq stimulyasiyası aparılır.

Yuxu EEQ: bir çox uşaqlıq epilepsiyasında dəyişikliklər yalnız yuxuda görünür, ona görə yuxuda qeyd daha informativdir. Kiçik uşaqlarda müayinə çox vaxt yuxu dövründə aparılır.

Uzadılmış və video-EEQ: epizodların özünü qeyd etmək üçün bir neçə saat və ya daha uzun; tutmanın epileptik olub-olmadığını müəyyən edir.

Uşağı necə hazırlamalı

Saçlar təmiz və quru olmalı; gel, lak, yağ, hörük olmamalıdır
Yuxu EEQ-si üçün uşağı bir gecə əvvəl adətindən gec yatırdıb səhər tez oyatmaq tövsiyə olunur (həkimin təlimatına görə); müayinəyə yuxulu gəlsin
Uşaq ac olmasın; körpələr üçün qidalanma müayinədən bir qədər əvvəl planlaşdırılır
Qəbul edilən dərmanlar həkim başqa cür demədikcə dayandırılmır
Sevimli oyuncaq və ya kitab gətirin; uşağa «başına papaq kimi qapaq qoyacaqlar, ağrımır» deyə izah edin

Müayinə necə keçir və nəticə

Elektrodlar şəbəkəli papaq və ya yapışqan pasta ilə qoyulur; uşaq uzanır, qeyd aparılır. Ağrı və cərəyan yoxdur, müayinə təhlükəsizdir və istənilən yaşda təkrarlana bilər. Nəticə ritmlərin yaşa uyğunluğunu, asimmetriyanı, epileptiform fəaliyyətin olub-olmadığını və yerini təsvir edir. Şərh həmişə klinik məlumatla birlikdə aparılır: eyni EEQ fərqli uşaqda fərqli məna daşıyır. Buna görə EEQ-ni çəkən və nəticəni uşağı müayinə etmiş nevroloqla müzakirə etmək vacibdir.

Tez-tez verilən suallar

EEQ zərərlidir? Uşaq cərəyan hiss edir?

Xeyr. EEQ yalnız beynin öz elektrik siqnallarını qeyd edir, bədənə heç nə göndərmir. Şüalanma yoxdur.

EEQ-dən əvvəl dərman verilir?

Adətən yox. Kiçik uşaqlarda təbii yuxu üçün yuxusuz gecə üsulu istifadə olunur; dərmanla yuxu yalnız xüsusi hallarda, həkimin qərarı ilə.

Nəticə nə vaxt hazır olur?

Adətən həmin gün və ya növbəti gün. Nəticə müayinəyə gətirilir və plan müzakirə olunur.

EEQ-də «epileptiform fəaliyyət» yazılıb, amma uşaqda qıcolma yoxdur

Bu, tək başına müalicə üçün əsas deyil. Nevroloq klinik mənzərəni, EEQ-nin xarakterini və riski qiymətləndirir; bəzi uşaqlarda yalnız müşahidə kifayətdir. Qıcolma və epilepsiya

Bu səhifədəki məlumat maarifləndirmə xarakterlidir və həkim müayinəsini əvəz etmir. Uşağınızla bağlı narahatlığınız varsa, müayinəyə yazılın. Təcili hallarda 103 nömrəsinə zəng edin.

Uşaqlarda EEQ müayinəsi (elektroensefaloqrafiya)