Uşaqlarda baş ağrısı və miqren

Miqren

Uşaqlarda miqren böyüklərdəkindən fərqlənir: tutma qısa ola bilər (bəzən 1–2 saat), ağrı çox vaxt alında və hər iki tərəfdə olur, ürəkbulanma, qusma, işıq və səsə həssaslıq müşayiət edir. Uşaq oyunu dayandırır, qaranlıq otaqda uzanmaq istəyir; qısa yuxudan sonra ağrı keçir. Bəzi uşaqlarda tutmadan əvvəl görmədə parıltılar və ya ləkələr olur (aura). Ailədə miqren olması ehtimalı artırır.

Gərginlik tipli baş ağrısı

Sıxıcı, «çənbər kimi» ağrı, adətən gün ərzində, dərsdən və ya uzun ekran vaxtından sonra. Qusma olmur, uşaq fəaliyyətini davam etdirə bilir. Yuxusuzluq, stress, uzun müddət eyni vəziyyətdə oturma ağrını artırır.

Digər səbəblər

Sinusit, görmə qüsuru, diş və çənə problemləri, qızdırma ilə gedən infeksiyalar, ağrıkəsicilərin çox tez-tez qəbulu (həftədə 2–3 dəfədən çox — «dərman baş ağrısı»). Nadir hallarda kəllədaxili təzyiqin artması, qanaxma və ya törəmə — bunlar üçün aşağıdakı təhlükə əlamətləri var.

Belə hallarda müayinə təcili aparılır və göstəriş olduqda görüntüləmə (MRT) təyin olunur. Tipik miqren və gərginlik ağrısında, nevroloji müayinə normaldırsa, rutin MRT və EEQ göstəriş deyil.

Söhbət: ağrının yeri, xarakteri, müddəti, tezliyi, günün hansı saatında, nə ilə başlayır (yuxusuzluq, ac qalma, ekran, stress, qidalar), nə ilə keçir, ailədə miqren var. Baş ağrısı gündəliyi 4 həftə aparılırsa, diaqnoz çox asanlaşır. Müayinə: qan təzyiqi, baş çevrəsi (kiçik uşaqlarda), göz dibi, nevroloji status. Çox vaxt əlavə müayinə lazım olmur; göstəriş olduqda MRT, qan analizi və ya göz həkimi məsləhəti.

Dərmansız tədbirlər — hər uşaq üçün əsas

Düzgün yuxu rejimi (yatma və oyanma saatı hər gün eyni), səhər yeməyinin buraxılmaması, kifayət qədər su, gündəlik hərəkət, ekran vaxtının məhdudlaşdırılması və tənəffüslər. Miqren tutmalarının tezliyi çox vaxt yalnız bu tədbirlərlə azalır.

Tutma zamanı

Ağrı başlayan kimi, gözləmədən, yaşa və çəkiyə uyğun dozada ibuprofen və ya parasetamol; sakit, qaranlıq otaq, qısa yuxu. Yeniyetmələrdə miqren üçün həkim xüsusi preparatlar (triptanlar) təyin edə bilər. Ağrıkəsicinin həftədə 2–3 dəfədən çox qəbulu ağrını xronikləşdirir — bu, valideynlərə mütləq izah olunur.

Profilaktika

Tutmalar ayda 4 və daha çox gündürsə, dərsdən qalmaya səbəb olursa və ya tutma dərmanları kömək etmirsə, profilaktik müalicə müzakirə olunur. Beynəlxalq tövsiyələrə görə dərman seçimi fərdidir, təsir bir neçə həftədən sonra qiymətləndirilir və plan ailə ilə birlikdə qurulur. Davranış metodları (rahatlama, biofeedback) də effektlidir.