Körpənin nevroloji müayinəsi necə keçir

Hamiləlik necə keçib, doğuş hansı həftədə və necə olub, doğuş çəkisi və Apqar balı, ilk günlərdə sarılıq, reanimasiya, qidalanma, yuxu, ailədə nevroloji xəstəliklər. Valideynin narahat olduğu konkret hərəkət varsa — video. Bu məlumatlar müayinədə tapılan əlamətlərin mənasını müəyyən edir.

Körpə oyaqdır, ətrafa reaksiya verir, ağlaması normaldır? Baş çevrəsi ölçülür və əvvəlki ölçülərlə müqayisə edilir — vacib olan tək rəqəm deyil, əyri üzrə dinamikadır. Böyük əmgəyin ölçüsü, gərginliyi və səviyyəsi qiymətləndirilir: qabarıq və gərgin əmgək, sürətlə böyüyən baş diqqət tələb edir. Dəri (ləkələr, damar işarələri), üz quruluşu və göz hərəkətləri də baxışa daxildir.

Arxası üstə uzanan 1,5 aylıq körpədə qollar və ayaqlar bükülü vəziyyətdədir — bu normaldır. Həkim qolları və ayaqları yavaşca açıb-bükür, körpəni qucağa alıb bədənin müqavimətini hiss edir, əllərindən tutub oturaq vəziyyətə çəkir (başın nə qədər geri qaldığına baxır), qarın üstə qoyur (başı qaldırma cəhdinə baxır), qoltuq altından qaldırıb ayaqların yerə dəyməsinə baxır. Qiymətləndirilən: tonus çox boş, yoxsa çox sərtdir; iki tərəf eynidir; baş saxlama yaşa uyğundur.

Yaşa uyğun primitiv refleksler ardıcıl yoxlanır: Moro refleksi (başın qəfil hərəkətində qolların açılıb sonra «qucaqlama» kimi bağlanması), tutma refleksi (barmağı ovucda sıxma), əmmə və axtarma refleksi, addımlama refleksi, asimmetrik tonik boyun refleksi. Vacib olan reflekslərin olması, simmetriyası və vaxtında sönməsidir: əksəriyyəti 4–6 aya qədər keçir; 6 aydan sonra davam edən Moro və ya tonik boyun refleksi diqqət tələb edir. Vətər refleksləri də yoxlanılır.

Həkim bir müddət sadəcə körpənin öz hərəkətlərini izləyir. 3–5 aylıqda bütün bədəndə kiçik, davamlı, müxtəlif istiqamətli «fidgety» hərəkətlərin olması sağlam motor inkişafın güclü göstəricisidir; onların olmaması sonrakı serebral iflic riski üçün yüksək proqnostik dəyərə malikdir (sistematik icmala görə həssaslıq 97%). Risk qrupundakı körpələrdə bu, standart video qiymətləndirmə kimi aparılır.

Üzü izləmə, parlaq əşyaya baxma, səsə reaksiya, 6–8 həftədən sosial gülüş. 1,5 aylıq körpədə sosial gülüşün yeni-yeni başlaması gözləniləndir.

Müayinənin sonunda həkim tapıntıları yaşla müqayisədə şərh edir. Sağlam körpələrdə belə tək-tək «normadan kənar» əlamətlər tez-tez rast gəlinir — 224 sağlam vaxtında doğulmuş körpənin üçdə birində bir-iki belə əlamət olub, amma 4 və daha çox əlamət 10%-dən azında müşahidə edilib. Yəni tək bir əlamətin dəyəri azdır; həkim ümumi mənzərəyə, simmetriyaya və dinamikaya baxır. Nəticə valideynə sadə dillə izah olunur, növbəti müayinənin vaxtı və evdə nəyə diqqət etmək lazım olduğu deyilir. Bu körpədə inkişaf ayına uyğun idi; növbəti baxış 3–4 aylıqda planlaşdırıldı.

Körpə tox və oyaq olsa (qidalanmadan 30–60 dəqiqə sonra), müayinə daha informativdir. Asan açılan paltar geyindirin. Doğuş çıxarışı, peyvənd kartı, varsa beynin USM nəticəsi və narahat edən hərəkətin videosunu gətirin. Müayinə ağrısızdır, valideynin yanında keçir və 20–30 dəqiqə çəkir. Ətraflı: yenidoğulmuşun nevroloji müayinəsi.