Uşağı nə vaxt nevroloqa göstərməli: 12 əlamət

1. İnkişaf mərhələsinin gecikməsi: 4 ayda başı saxlamır, 9 ayda oturmur, 18 ayda yerimir və ya mənalı söz demir, 24 ayda iki sözü birləşdirmir.
2. Bacarıqların itirilməsi: əvvəl dediyi sözləri, bacardığı hərəkətləri və ya sosial təması itirib. Ən vacib əlamətdir, gözləmək olmaz.
3. Asimmetriya: bir əlini və ya ayağını o birindən az işlədir, bir tərəfə baxır, bir əli daim yumruqdur.
4. Tonus: körpə çox boş («axır») və ya çox sərtdir; böyük uşaq barmaq ucunda yeriyir, tez-tez yıxılır.
5. Baş çevrəsi: sürətlə böyüyür və ya böyümür; əmgək qabarır.
6. Qıcolma və ya qıcolmaya bənzər epizod: bədənin əsməsi, gözlərin dönməsi, huşun itməsi, dodaqların göyərməsi — bir dəfə olsa belə.
7. Dalıb qalma: uşaq gündə bir neçə dəfə 5–15 saniyə «donur», çağıranda cavab vermir, sonra davam edir.
8. Təkrarlanan baş ağrısı: ayda 2–3 dəfədən çox, səhər saatlarında, qusma ilə və ya gecə oyadan.
9. Kəkələmə 6–12 aydan uzun davam edir və ya artır; uşaq danışmaqdan çəkinir.
10. Tiklər və qeyri-adi hərəkətlər: göz qırpma, üz-boyun hərəkətləri, səslər 1 ildən çox davam edir və ya uşağa mane olur; titrəmə epizodları, nəfəs tutma tutmaları.
11. Diqqət və hərəkətlilik: həm evdə, həm bağçada/məktəbdə 6 aydan çox davam edir və öyrənməyə mane olur.
12. Tez yorulma və zəiflik: pilləkən, qaçış, yerdən qalxmada çətinlik; davamlı yorğunluq, gündüz yuxululuq.

Vaxtından əvvəl (xüsusilə 34 həftədən əvvəl) və ya 1500 q-dan az çəki ilə doğulmuş, doğuşda oksigen çatışmazlığı keçirmiş, reanimasiyada yatmış, ağır sarılıq və ya yenidoğulmuş dövründə qıcolma keçirmiş körpələr. Bu körpələrdə serebral iflic kimi vəziyyətlərin erkən diaqnozu 6 aya qədər mümkündür və erkən müdaxilə beynin ən plastik dövrünə düşür.

• 5 dəqiqədən uzun və ya ard-arda qıcolma; qıcolmadan sonra uşaq özünə gəlmir
• Qızdırma + boyun sərtliyi, səpgi, oyanmama, əmgəyin qabarması
• Baş zədəsindən sonra təkrar qusma, yuxululuq, davranış dəyişikliyi; qəfil şiddətli baş ağrısı; qəfil zəiflik və ya danışıq pozğunluğu

Tək bir mərhələnin bir-iki ay gecikməsi, yuxuda qısa titrəmələr, həyəcan anında bir neçə saniyəlik əsmə, bağça yaşında hərəkətlilik, 2–3 yaşda keçici ilişmələr — bunlar çox vaxt fərdi variantdır və müayinədən sonra «izləyək» qərarı normaldır. Amma qərarı müayinədən sonra vermək lazımdır, əvvəl yox: uşaqlıq epilepsiyası diaqnozlarının üçdə birinin yanlış çıxdığını göstərən tədqiqat həm də onu deyir ki, düzgün diaqnoz tələsik deyil, diqqətli müayinə ilə qoyulur.

Yaş üzrə ətraflı bələdçi: valideynlər üçün. Qəbula yazılmaq: əlaqə.